Azərbaycan və ya Udi dilləri alban əlifbası ilə yazıla bilərmi?

Alban-latın transliterasiya alətini yaratmağımdan 2 il keçir. Bu 2 il ərzində mənə ən çox verilən sual bu əlifbanın müasir Azərbaycan, Udi və ya Ləzgi dilləri üçün istifadəsinin mümkünlüyü haqqında olub. Bu suala qısa cavab vermək istəyirəm - xeyr. Uzun cavabı oxumaq istəyirsinizsə yaxın oturun.

Continue ReadingAzərbaycan və ya Udi dilləri alban əlifbası ilə yazıla bilərmi?

Səfəvilər dövründən Ağvan katolikosluğuna dair bir ərizə və cavabı

1701-1728-ci illərdə katolikosluq etmiş Yesai Həsən-Cəlalyanın Erməni kilsəsindən qopmaq cəhdləri ilə bağlı Erməni kilsəsi arxivində olan, Şah Sultan Hüseynə ünvanlanmış ərizəyə baxaq. Ərizəni oxuyanda görürük ki, Yesai Eçmiədzin (Üçkilsə) kilsəsinin əlindən Şəki və Şirvandakı qriqorian erməni, udin, tat əhalisinin mənsub olduğu Şirvan yeparxiyasını almaq istəyirmiş. Bunun iki səbəbi vardı - həm kilsənin mənsubları ona vergi verəcəkdilər, həm də gələcəkdə onların üzərində Həsən-Cəlalyanların siyasi üstünlüyünü təmin edəcəkdi.

Continue ReadingSəfəvilər dövründən Ağvan katolikosluğuna dair bir ərizə və cavabı

Azərbaycanda tapılmış alban (qədim udi) dilində abidələr

Bildiyiniz kimi Sinay yarımadasındakı Müqəddəs Katerina monastırındakı əlyazmaların ikinci qatında Alban dilində leksionariya tapılmışdı. Jost Gippert, Wolfgang Schulze, Zaza Alexidze və Jean-Pierre Mahé bu haqda "The Caucasian Albanian Palimpsests of Mt. Sinai" kitabı yazmışdılar. Bu kitabın yayımlanmasından 12 il keçsə də təəssüf ki, Azərbaycan akademiyası elə də önəm verməyiblər. Mən bu yaxınlarda kitabın birinci cildini əldə etdim. Bu yazımda alban (qədim udi) əlifbasını, onun fonetik strukturunu və ölkəmizdə bu əlifba ilə yazıldığı görünən abidələri təqdim edəcəyəm. Mən bu dilə "Qədim Udi" deməyi üstün tutsam da sadəlik üçün "alban dili", "alban əlifbası" və s. istifadə edəcəyəm.

Continue ReadingAzərbaycanda tapılmış alban (qədim udi) dilində abidələr

Bakıxanovlar Bakıya necə gəldilər?

Azərbaycandakı xanlıqların tarixini və onları idarə etmiş şəxsləri aşağı-yuxarı bilirik. Məsələn, Gəncəni Qacarların bir qolu olan Ziyadoğlular, Şamaxını Xançobanılar idarə edirdi. Bugünkü yazımda isə əsas araşdırma mövzumuz Bakıxanovlar olacaq. Abbasqulu ağa Bakıxanovu bilirik. Bəs ondan əvvəlkilər? Görünür bu haqda Abbasqulu ağa da çox məlumat verə bilmir… Bəlkə də verir amma biz xatırlamırıq? Gəlin araşdıraq.

Continue ReadingBakıxanovlar Bakıya necə gəldilər?